Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş, Finlandiya ve İsveç'i kapsayan yoğun diplomatik programının ardından yurda döndü. Ankara Esenboğa Havalimanı'nda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kurtulmuş, uluslararası ilişkilerden iç siyasete, Avrupa'nın geleceğinden küresel güç dengelerine dek uzanan geniş bir yelpazede dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.

İlk olarak, Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) grup toplantısına ilişkin mevcut tartışmalara değinen TBMM Başkanı, bu konuda herhangi bir tereddüde mahal vermeden, "CHP Genel Başkanı kendi partisinin grup toplantısında konuşma yapabilir," açıklamasını yaptı.

İskandinavya Ziyaretlerinin NATO Boyutu ve Yeni Dönem

Kuzey Avrupa ülkelerine gerçekleştirdiği ziyaretlerin NATO süreciyle ilişkisine dikkat çeken Kurtulmuş, Finlandiya ve İsveç'in İttifak'a katılımının ardından Türkiye ile bu ülkeler arasında yeni bir işbirliği döneminin başladığını vurguladı. Ziyaretler sırasında her iki ülkenin meclis başkanlarının, 28-29 Haziran tarihlerinde İstanbul'da düzenlenecek NATO Parlamenter Zirvesi'ne katılım teyidini aldıklarını aktardı. Bir gazetecinin zirveye tüm NATO üyesi ülkelerin meclis başkanlarının katılıp katılmayacağına dair sorusuna ise Kurtulmuş, şimdiden 20'nin üzerinde meclis başkanı tarafından katılımın bildirildiğini, zaman geçtikçe bu sayının daha da artmasını beklediklerini ifade etti.

İsveç Kralı 16. Carl Gustaf ile gerçekleştirdiği görüşmenin sıcak ve samimi bir atmosferde geçtiğini belirten Kurtulmuş, yaklaşık 40 dakika süren bu diyaloğun, İsveç'in Türkiye'ye verdiği önemin açık bir göstergesi olduğunu söyledi. Görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel meselelerin, özellikle de Birleşmiş Milletler'in mevcut işlevsizliğinin kapsamlı bir şekilde ele alındığını kaydeden Kurtulmuş, birçok konuda ortak görüşlere sahip olduklarını gözlemlediğini aktardı.

Türkiye: Küresel Sorunların Merkez Üssü ve Parlamenter Diplomasinin Gücü

TBMM Başkanı, ziyaretleri sırasında muhataplarının "Türkiye'nin çevresinde ve küresel ölçekte yaşanan krizleri ne kadar derinden hissettikleri" sorusuna da yanıt verdi. Bu konunun, İsveç Uluslararası İlişkiler Enstitüsü'ndeki yuvarlak masa toplantısında gündeme geldiğini hatırlatan Kurtulmuş, Türkiye'nin şu an dünyayı yakından ilgilendiren tüm küresel sorunların fiziki, fikri ve siyasi olarak tam merkezinde konumlandığını ifade etti. Türkiye'nin bu sorunların hiçbirine kayıtsız kalamayacağını, dolayısıyla diğer ülkelerin Türkiye'nin bu meseleler hakkındaki görüşlerini öğrenmek istediğini dile getirdi.

Kurtulmuş, dış politikanın yalnızca belirli kurumlar aracılığıyla yürütülecek bir iş olmadığını vurgulayarak, parlamenter diplomasinin giderek daha fazla öne çıktığını belirtti. Bu alandaki çalışmaların ağırlığını artıracaklarını ve bu gayretlerin Türkiye için milli bir görev ve zorunluluk teşkil ettiğini sözlerine ekledi.

Avrupa'nın Yanılgısı: 'Biz Bize Yeteriz' Lüksü Kalmadı

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile yaptığı görüşmenin detaylarını paylaşan Kurtulmuş, Stubb'ın "AB, üye sayısını 40 ülkeye çıkarmak için çaba göstermeli ve İngiltere, Kanada, Türkiye, Norveç ve İzlanda'yı potansiyel üye adayları olarak göstermelidir" şeklindeki sözlerini hatırlattı. Bu bağlamda, ABD Başkanı Donald Trump'ın ikinci dönemine başlamasıyla Avrupa ile Amerika arasında, Avrupa'nın güvenliği konusunda ciddi ihtilafların baş gösterdiğini ifade etti.

Avrupa Birliği'nin yeni perspektiflere acilen ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Kurtulmuş, "Aynı tezleri tekrarlamanın bir anlamı yok. Bunları çok açık bir şekilde söylüyoruz. Avrupa'nın artık 'Biz bize yeteriz' deme lüksü kalmamıştır. İçine kapanma lüksü de yoktur," diye konuştu. Avrupa siyasetini rotasından çıkaran ırkçılık, İslam karşıtlığı ve yabancı düşmanlığı gibi gelişmelere rağmen AB'nin genişleyerek kendisini korumak mecburiyetinde olduğunu belirten Kurtulmuş, genişleme düşündüklerinde ilk bakacakları yerin Türkiye olacağını kaydetti. Finlandiya Cumhurbaşkanı Stubb'ın da bu gerçeği açıkça kabul ettiğini ve çevresine anlatmaya başladığını gözlemlediğini dile getirdi.

Çok Kutuplu Değil, Çok Merkezli Bir Dünya Düzenine Doğru

Gazetecilerin, Ukrayna konusunda özellikle Trump'ın tavrının Avrupa'da güvensizlik yaratıp yaratmadığına dair sorusu üzerine Kurtulmuş, ABD-AB ilişkilerine dair görüşlerine kimsenin karşı çıkmadığını, Trump'ın ikinci döneminde Avrupa ile Amerika arasındaki görüş ayrılıklarının NATO'yu da etkisizleştirdiğini bilerek dile getirdiğini söyledi. Türkiye'nin bu ülkeler tarafından ileride vazgeçilmez olarak görülme ihtimalinin sorulması üzerine ise Kurtulmuş, "Oraya doğru ilerliyor," yanıtını verdi.

Artık ne iki kutuplu ne de tek kutuplu bir dünya düzeninin geçerli olduğunu belirten TBMM Başkanı, hiçbir ülkenin, kıtanın veya bölgenin tek başına dünyayı yönetemeyeceğinin açık bir gerçeklik olduğunu vurguladı. "Bu kadar çatışmanın, kavganın ve gürültünün temel nedenlerinden biri de bu. Ortaya çıkmaya başlayan 'çok kutupluluk' dediğimiz, hatta benim 'çok merkezlilik' kavramının daha doğru ifade ettiğini düşündüğüm bir duruma doğru gidiyoruz," diyen Kurtulmuş, Batılıların 'orta güç' olarak tanımladığı ülkelerin yükselişte olduğunu ve jeostratejik önemi, jeokültürel avantajları, tarihi birikimi ve potansiyeli itibarıyla Türkiye'nin bu ülkelerden biri olduğunu ifade etti. Türkiye'nin birçok ülke tarafından aranan bir müttefik haline geleceğini de sözlerine ekledi.

Avrupa Liderliğindeki Boşluk ve Siyasal Sürüklenme

Fotoğraf: Kurtulmuş'tan Avrupa'ya Kritik Çağrı: 'Genişlemezseniz Kaybolursunuz!' Türkiye'nin Küresel Rolü Vurgulandı

Avrupa'da liderlik sorununun bulunduğuna dair bir gazetecinin gözlemini değerlendiren Kurtulmuş, özellikle Angela Merkel'den sonra Avrupa siyasetinin kayda değer liderler üretemediğini belirtti. Bu durumun Avrupa siyasetinin kendi doğasından kaynaklandığını düşündüğünü ifade eden Kurtulmuş, şöyle devam etti: "Avrupa Birliği, politik ihtilafları başarılı bir entegrasyonla belli bir aşamaya kadar getirdi, siyasi entegrasyonu sağladı. Ekonomik açıdan para birliğini büyük oranda temin etti. Ancak 20 sene önce ortak bir savunma gücüne sahip olsalardı, bugün çok köklü bir Avrupa kimliğinden bahsedecektik ve bu kimlik doğal olarak da Avrupa'nın tamamına liderlik yapabilecek siyasi figürleri çıkaracaktı." Aşırı sağın yükselişi, yabancı düşmanlığı ve İslam düşmanlığı gibi gelişmelerin, AB'nin "ortak sözlü anayasası" olarak tanımlanabilecek değerler sisteminde büyük tahribatlara yol açtığını ve Rusya'nın Kırım'ı işgaline tepki verememeleri nedeniyle sorunlara çözüm bulmakta Avrupa kıtasının çaresiz kaldığını düşündüğünü dile getirdi.

Avrupa'nın bu tablodan çıkıp çıkamayacağına yönelik soruya ise Kurtulmuş, "Söylediklerimi zaten kendi aralarında konuşuyorlar. Benim söylediğim kadar açık söylemiyorlar belki ama gidişatın farkındalar ve bu durumdan çıkmak için gayret gösteriyorlar," yanıtını verdi.

Gazze ve Bölgesel Gerilimler: Batı'nın Değişen Tutumu

İsrail'in Lübnan'a ve İran'a yönelik saldırıları ile Gazze'deki eylemlerinin Avrupa'nın güvenliğini tehdit edip etmediğine dair bir soru üzerine Kurtulmuş, Avrupa'nın güvenliğini doğrudan tehdit eden bir algının oluştuğunu düşünmediğini ancak Gazze, Filistin ve İsrail'in saldırganlığı konularında 1-2 sene öncesine kadar mazeret üreten Batılı dostların artık bu mazeretleri eskisi gibi dile getirmediklerini gözlemlediğini söyledi. TBMM Başkanı, "Ortada açık bir saldırganlık ve soykırım var. Gazze topraklarında başlayan çok sert bir 'apartheid' rejim uygulaması var. Lübnan'da fiili bir işgal var. Bunların hiçbirisinin Amerika ve İsrail'in İran'da başlattığı savaşla uzaktan yakından ilgisi yok. İsrail artık giderek savunulamaz bir ülke konumuna geliyor. Netanyahu ve çetesinin tamamen yalnızlaşacaklarını düşünüyorum," ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin Barış Misyonu ve Arabuluculuk Gücü

Türkiye'nin savaş ortamında peş peşe barış zirveleri düzenlemesini ve ölçeğinde 5-6 organizasyona ev sahipliği yapmasını değerlendiren Kurtulmuş, "Ortalama bir Avrupa ülkesi bunlardan bir tanesini bir yılda ancak yapabilir. Bu da Türkiye'nin gücünü gösteriyor, algıyı çok olumlu hale getiriyor. Dışarıda yeni bir perspektif sunabilen, bu kadar türbülansın ortasında istikrarı koruyabilen bir ülke olarak Türkiye'nin hem Rusya-Ukrayna hem de Amerika-İran gibi konularda arabuluculuk yapabilen, en azından uzlaştırmacı, fikir üretebilen bir ülke görüntüsü var, bunlar çok kıymetli," yorumunda bulundu.

Parlamentolar Arası Birlik (PAB) 152. Genel Kurulu'nun İstanbul'da başarıyla tamamlandığını hatırlatan Kurtulmuş, herkesin memnun kaldığı bir organizasyonu geride bıraktıklarını vurguladı.

İsrail'in bölgedeki saldırganlığının önüne nasıl geçileceği ve Lübnan'a yönelik saldırılarının nasıl çözüleceğine dair soruya ise Kurtulmuş şu değerlendirmeyi yaptı: "Bunun çözümünde en kestirme yol, Netanyahu hükümetinin arkasındaki destekçilerinin bu desteklerinden vazgeçmeleridir. Çok açık şekilde insanlığa karşı suçlar işleniyor. Yapılan o kadar uluslararası müzakereye ve anlaşmalara rağmen bırakın Gazze'de ateşkesin sağlanması ve insani yardımların yapılabilmesini, yeni bir savaşı, işgali ısrarla sürdürüyorlar. Gazze'nin işgaline ilave olarak Batı Şeria'da köy köy, kasaba kasaba, ev ev işgali devam ettiriyorlar. Beyrut'u bombalıyorlar. Daha dün Litani Nehri'nin kenarındaki tarihi kaleyi işgal eden İsrail, dur durak bilmiyor. Başta ABD olmak üzere İsrail'in arkasında bu desteği veren ülkeler İsrail kadar sorumsuzluk içerisindeler. Burada özellikle İran'a yönelik savaşın başlatılması bir kere daha ortaya koydu ki bölgedeki savaşla ilgili Amerika il..."

Bu Habere İlişkin Son Gelişmeler

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un küresel gündeme dair yaptığı son dakika açıklamaları, uluslararası ilişkilerde Türkiye'nin aktif rolünü bir kez daha gözler önüne serdi. Avrupa Birliği'nin geleceği ve çok merkezli dünya düzeni hakkındaki görüşleri, güncel haber başlıklarında geniş yer buldu. Bu canlı haber akışını ve tüm gelişmeleri EnTazeHaber.com üzerinden anlık olarak takip edebilirsiniz.

İlgili Konular

🔹 Numan Kurtulmuş 🔹 TBMM Başkanı 🔹 Avrupa Birliği 🔹 NATO 🔹 Dış Politika 🔹 Küresel İlişkiler 🔹 Ortadoğu 🔹 Parlamenter Diplomasi

Gundem Haberleri

EnTazeHaber.com'un gündem haberleri kategorisi, Türkiye ve dünyadaki son dakika gelişmelerini, güncel olayları ve siyasi gelişmeleri anlık olarak okuyucularına sunar. Bu bölümde, yaşamın her alanından canlı haberleri takip ederek bilgi sahibi olabilirsiniz. EnTazeHaber.com, gündemi yakından takip eden okuyucular için güvenilir ve hızlı haber kaynağıdır.

Sık Sorulan Sorular

TBMM Başkanı Kurtulmuş'un Finlandiya ve İsveç ziyaretlerinin temel gündem maddeleri nelerdi?

TBMM Başkanı Kurtulmuş'un İskandinav ülkelerine gerçekleştirdiği ziyaretlerin ana gündem maddelerini NATO'ya katılım sonrası Türkiye ile yeni bir işbirliği dönemi, yaklaşan NATO Parlamenter Zirvesi ve ikili ilişkilerin güçlendirilmesi oluşturdu. Görüşmelerde ayrıca bölgesel ve küresel meseleler de ele alındı.

Kurtulmuş, Avrupa Birliği'nin geleceği ve genişleme politikaları hakkında hangi değerlendirmelerde bulundu?

Kurtulmuş, Avrupa Birliği'nin "Biz bize yeteriz" deme lüksünün kalmadığını ve genişlemenin bir mecburiyet olduğunu belirtti. AB'nin içine kapanmaması gerektiğini, aksi takdirde ırkçılık ve yabancı düşmanlığı gibi unsurların AB siyasetini rotasından çıkaracağını ifade etti. Genişleme düşündüklerinde Türkiye'nin ilk akla gelecek ülke olduğunu vurguladı.

"Çok merkezli dünya" kavramı ile TBMM Başkanı Kurtulmuş neyi ifade ediyor ve Türkiye'nin bu yeni düzendeki konumu nedir?

"Çok merkezli dünya" kavramı, artık ne iki kutuplu ne de tek kutuplu bir dünya düzeninin olmadığını, farklı bölgelerde yükselen güç merkezlerinin bulunduğunu ifade ediyor. Kurtulmuş'a göre jeostratejik önemi, kültürel avantajları ve tarihi birikimiyle Türkiye, bu yeni çok merkezli düzende aranan ve vazgeçilmez bir müttefik olma yolundadır.

İsrail'in Gazze ve bölgedeki eylemleri konusunda Kurtulmuş'un eleştirileri ve Batı'nın tutumuna dair gözlemleri nelerdir?

Kurtulmuş, İsrail'in Gazze'deki eylemlerini "açık bir saldırganlık" ve "soykırım" olarak nitelendirdi. Batı'nın daha önce mazeret ürettiğini ancak şimdi bu tutumun değiştiğini gözlemlediğini söyledi. İsrail'in Lübnan'daki işgalini de kınayarak, ABD başta olmak üzere İsrail'i destekleyen ülkelerin en az İsrail kadar sorumsuz olduğunu belirtti ve Netanyahu hükümetinin yalnızlaşacağını öngördü.